ԼՈՒՐ / ՄԵԿՆՈՒԹՅՈՒՆ


ՀԱՅԱՍՏԱՆ – ՌԴ – ԹՈՒՐՔԻԱ

Հայաստանն ու Ռուսաստանի հարավը փաստացի ՆԱՏՕ կազմում. Մոսկվան հիստերիայի շեմին է իր իսկ տարածած լուսանկարի պատճառով

TGRT թուրքական մասնավոր ալիքի նյութը 2015-ին Stratfor կենտրոնի շրջանառած 2050 Թուրքիայի քարտեզով: Ուշագրավ է, որ Ռուսաստանի ամբողջ հարավը ներառած քարտեզի ստորագրությունում Ռուսաստանը չկա | տեսանյութը՝ TGRT

Սյունիքում եւ Արցախում սրվող իրավիճակը ուղիղ հետեւանք է Հայաստանի շրջանում տեղի ունեցող գեոպոլիտիկ խորագույն փոփոխությունների: Այսպես, Ռուսական զլմ-ները կարծես մեկ հրահանգով տարածում են Հայաստանը եւ Ռուսաստանի հարավը, մասնավորապես Ղրիմը, ապագա Թուրքիայի ազդեցության գոտում պատկերող մի քարտեզ, որն իբր ցուցադրվել է Թուրքիայի Հանրապետության Հեռուստառադիոպետկոմի TRT1 հեռուստաալիքով

Ռուսաստանցի սենատոր Վլադիմիր Ջաբարովն ասել է, թե թուրքական հեռուստաալիքով Ղրիմն ու Կուբանը ներառող քարտեզի ցուցադրումը պատահական չէ: «Ինձ թվում է, որ նման տեղեկատվությունը դիտավորյալ է նետվում՝ արձագանքը ստուգելու համար: Բայց մենք դրան չենք արձագանքի», – ասել է նա ռուսական RBC լրատվականին տված հարցազրույցում:

Թե հիստերիային որքան մոտ է գտնվում Մոսկվայի «չարձագանքելը» կարելի է տեսնել ՌԴ Պետդումայի Պաշտպանության կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ Անդրեյ Կրասովը «խոսում է Մոսկվան» կրեմլամետ ռադիոկայանին տված հարցազրույցից: 

Կրասովը, Իզվեստիա ռուսական լրատվամիջոցի շարադրությամբ՝ ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Թուրքիան Օսմանյան կայսրության վերականգնման մտքեր ունի: Նա նախազգուշացրել է Անկարային Ռուսաստանի տարածքների մի մասը անջատելու ակնարկների վտանգի մասին:

«Այս պատմությունը նոր չէ: <…> Ականջներին թող օղ անեն, որ մեր նախագահ Պուտինն ասել է թե Ղրիմը եւ Սեվաստոպոլը այլեւս Ռուսաստան են, ինչ վերաբերում է Հյուսիսային Կովկասին, ապա կարիք չկա երախը բացել ուրիշի պատառի վրա:  <…> Եթե ​​նրանք [թուրքերը] ուզում են ստուգել ռուսական ոգու և մեր զենքի ուժը, թող փորձեն»:

«Հիստերիա» բնորոշման հիմքը հետեւյալն է: Նախ եւ առաջ, նման քարտեզ իրոք ցուցադրվել է 2-3 թուրքական մասնավոր ալիքներով ի պատասխան սոցցանցերում ահագնացող հայրենասիրական ոգեւորության: Ոգեւորությունը, իր հերթին, առաջացել է Հայաստանը եւ Միջին Արեւելքի շրջանները Անկարայի, Մոսկվայի եւ Բաքվի միջեւ կիսելը խորհրդանշող մի լուսանկարից:

Այս լուսանկարը դեռ երկար է թափառելու նութից նութ՝ իբրեւ Հայաստանի շրջանում Կրեմլի վարած քաղաքականության խորհրդանիշ: Թուրքիայի պաշտպանության փոխնախարար Յունուս Էմրե Կարաօսմանօղլուն, Բաքվի հանցավոր ռեժիմի զինվորական ղեկավար Զաքիր Հասանովը եւ ՌԴ պաշտպանության փոխնախարար, գեներալ-գնդապետ Ալեքսանդր Ֆոմինը օկուպացված Ակնաւյում (Աղդամ), 2021 հունվար 30-ին կիսում են տարածաշրջանը պատկերող տորթը |

Քարտեզ հրապարակող ալիքներից ոչ մեկը TRT՝ ոչ էլ որեւէ այլ պետական միջոց չէ: Երկրորդը՝ քարտեզը վերցված է Ջորջ Ֆրիդմանի 2009թ. «Հաջորդ 100 տարիները» վիճահարույց գրքից, որտեղ 2050-ի Թուրքիան բնորոշվում էր իբրեւ համաշխարհային գերտերություն: Քարտեզը 2015-ից ի վեր ակտիվորեն շրջանառվել է Տեխասում գտնվող Ստրատֆոր մասնավոր հետախուզական կենտրոնի կողմից, սակայն որեւէ զայրույթ չի առաջացրել Մոսկվայում:

Հիշեցնենք նաեւ, որ անցած տարեվերջին, Թուրքիան ուսումնական նպատակներով օգտգործեց Ռուսաստանից գնած C-400 ՀՕՊ համակարերը Ղրիմի վրա մեկ շաբաթով թռիչքազերծ գոտի հաստաելու համար: Մոսկվան այս առիթով չի տրտնջացել:

Դումայական արտառոց արձագանքը, ըստ երեւույթին, պայմանավորված է Ռուսաստանի ներքին կյանքին այժմ բնորոշ անվստահության մթնոլորտով, ինչպես նաեւ Վլադիմիր Պուտինի ռեժիմի հանդեպ ԱՄՆ նոր վարչախմբի կոշտ դիրքորոշմամբ: Հայաստանի դեմ 2020 պատերազմից երեք ամիս անց Մոսկվայում հրապարակվում են հանրամատչելի նյութեր, որոնցում Թուրքիան պատկերվում է իբրեւ Ռուսաստանը խոցող տեգ ԱՄՆ եւ ՆԱՏՕ ձեռքին [Պանինա, 1]: 

Հարց է առաջանում, իսկ ո՞րն էր Հայաստանը տապալելու ռուս-թուրքական Լավրովյան ծրագրի ռացիոնալ կորիզը: Բոլոր վարկածները հատ-հատ բացառելուց հետո մնում է մեկ բացատրություն. հայերի հանդեպ ռուս պետականության օրգանական հակակրանքը, որ տիպիկ ծննդաբերական տրավմա է եւ մեկ հազարամյակի խորություն ունի: Անկախ այն բանից, կարելի է թե ոչ հակակրանքը կամ համակրանքը ռացիոնալ համարել, Հայաստանի՝ Ռուսաստանի ձեռքին «սպառվող նյութ» կարգավիճակը անհրաժեշտ է բեկել ՆԱՏՕ երկրների, կարիքի դեպքում՝ նաեւ Թուրքիայի հետ երկխոսությամբ, անշուշտ, ալյանսի շրջանակում: 

.